فصل بهار كه از راه میرسد، گویی طبیعت در گوشهای از این سرزمین، عطری بهشتی را در فضا میپراكند. اردیبهشتماه، زمانِ شكوفایی یكی از بزرگترین نمادهای اصالت و تلاش ایرانیان است؛ جایی كه عطر گل محمدی با تاریخ و فرهنگ این مرز و بوم درآمیخته و قمصر كاشان را به مأمنی برای عاشقان و گردشگران بدل كرده است.
در همین رابطه، برنامه «پیك صبا» كه از آنتن رادیو صبا پخش میشود در گفتگویی ویژه با محسن غفاری، مدیر موزه گلاب قمصر به بررسی ابعاد مختلف این هنر-صنعت كهن و جایگاه آن در خاطره جمعی ایرانیان پرداخت.
به گزارش روابط عمومی رادیو صبا، برنامه «پیك صبا» كه از آنتن رادیو صبا پخش میشود در گفتگویی ویژه با محسن غفاری، مدیر موزه گلاب قمصر به بررسی ابعاد مختلف این هنر-صنعت كهن و جایگاه آن در خاطره جمعی ایرانیان پرداخت.
قدمتی به بلندای تاریخ
غفاری در این برنامه رادیویی با اشاره به پیوند عمیق مردم قمصر با گل محمدی، اظهار داشت: مردم این دیار قرنهاست كه معیشت و آرامش خود را وامدار گلهایی هستند كه پیش از اسلام با نام «گل سرخ» و پس از آن با نام پربركت «گل محمدی» شناخته میشود. اگرچه نمیتوان مقطع زمانی دقیقی برای آغاز این پیشه تعیین كرد، اما سابقه فعالیت مردم قمصر در این حوزه به قرنها پیش بازمیگردد.
دوگانه سنت و صنعت؛ تقابلی كه نباید باشد
مدیر موزه گلاب قمصر در پاسخ به سوالی پیرامون تفاوت گلاب سنتی و صنعتی در رادیو صبا گفت: متأسفانه گاهی تقابل نادرستی میان تولید سنتی و صنعتی ایجاد میشود. در حالی كه روش سنتی دارای حال و هوای نوستالژیك و برای گردشگران جذاب است، سیستمهای صنعتی مدرن كه با تجهیزات استیل كار میكنند نیز در صورت استفاده از گل محمدی مرغوب، میتوانند محصولی با كیفیت و حتی خلوص بالاتر تولید كنند. بنابراین هر دو شیوه میتوانند در كنار یكدیگر به رشد این صنعت كمك كنند.
چرا قمصر؟ راز كیفیت در معجزه اقلیم
غفاری درباره چرایی شهرت جهانی گلاب قمصر و تفاوت آن با سایر مناطق توضیح داد: شرایط خاص اقلیمی قمصر عامل اصلی این برتری است. ارتفاع مناسب منطقه، تركیب خاص خاك و مهمتر از همه اختلاف دمای حدود 8 تا 10 درجهای میان شب و روز باعث میشود كیفیت گل محمدی این منطقه از نظر میزان مواد معطر در سطح بالایی قرار داشته باشد و همچنان جایگاه ویژهای در كشور داشته باشد.
موزه گلاب؛ روایتگر علم و طب سنتی
وی با معرفی بخشهای مختلف موزه گلاب قمصر بیان كرد: در این موزه بازدیدكنندگان میتوانند سیر تحول ابزارها و شیوههای گلابگیری را از گذشته تا امروز مشاهده كنند. همچنین اسناد تاریخی مرتبط با كاربردهای درمانی و آیینی گل محمدی نیز در این موزه نگهداری میشود كه بخشی از دانش و تجربه گذشتگان در استفاده از این گل ارزشمند را نشان میدهد.
لزوم حمایت برای ورود به بازارهای جهانی
غفاری در بخش دیگری از این گفتگو با اشاره به ظرفیتهای گسترده گل محمدی گفت: برای توسعه این صنعت باید حمایتهای بیشتری صورت گیرد و از خامفروشی فاصله گرفت. به گفته وی، در برخی كشورها از فرآوردهها و حتی ضایعات گل محمدی برای تولید محصولات مختلف بهویژه در صنایع آرایشی و بهداشتی استفاده میشود و توجه به چنین زنجیرهای میتواند ارزش افزوده قابل توجهی ایجاد كند.
چگونه گلاب مرغوب را تشخیص دهیم؟
مدیر موزه گلاب قمصر در پایان این گفتگو درباره راه تشخیص گلاب باكیفیت گفت: یكی از روشهای ساده این است كه مقدار كمی از گلاب را مزه كنید. گلاب مرغوب در ابتدا اندكی تلخی طبیعی دارد كه ناشی از مواد طبیعی موجود در گل محمدی است. این تلخی نباید طولانی باشد و معمولاً پس از حدود چند ده ثانیه از بین میرود.
وی افزود: پس از از بین رفتن تلخی، طعم و عطر گل محمدی باید در فضای دهان احساس شود. در واقع گلاب باكیفیت تنها بوی خوش ندارد، بلكه مزه طبیعی گل نیز در آن قابل تشخیص است. به گفته غفاری برای اطمینان بیشتر میتوان این آزمون را تا سه بار تكرار كرد، زیرا ممكن است به دلیل مصرف قهوه یا دخانیات، در بار نخست تلخی یا طعم گل بهخوبی احساس نشود.
